Ademhalingsstelsel

Gezondheidshoekje.com

gezondheid, lifestyle, zo werkt mijn lichaam, ziekten, aandoeningen, kwaaltjes en meer

Het Ademhalingsstelsel

Respiratoir Systeem

 

Een mens kan gedurende enige tijd zonder eten en drinken maar onmogelijk langere tijd zonder lucht. Het ademhalen gebeurt reflexmatig. Niemand hoeft er over na te denken dat hij/zij moet ademen (met uitzondering van Vloek van Ondine, hyperventilatie,...). Deze reflex wordt in de hersenen geregeld.

 

Waarom is ademhalen van levens-belang?

De ademhalings is een vitale functie (met andere woorden: levensnoodzakelijk) omdat

* het ademhalingsstelsel zuurstof kan opnemen uit de lucht

* het ademhalingsstelsel zuurstof kan transporteren naar het bloed en in het ganse lichaam laat circuleren

* het ademhalingsstelsel afvalstoffen (ondermeer koolstofdioxide) vanuit het bloed kan verwijderen om af te

geven aan de omgeving van de mens

* het ademhalingsstelsel de zuurtegraad in het bloed regelt

 

Waaruit bestaat het ademhalingsstelsel?

Het ademhalingsstelsel bestaat uit verschillende weefsels, organen en cellen die er samen voor zorgen dat er een uitwisseling van zuurstof en kooldioxide kan gebeuren.

 

* Neus (nasi)

De neus is het enige zichtbare deel van het ademhalingsstelsel. Het bestaat uit de neusholte (cavum nasi) dewelke gelegen is in het midden van de neusholte. Vooraan de neusholte zit de Plexus van Kiesselbach, dit is een netwerk van kleine, fijne bloedvaatjes die gemakkelijk kunnen kapot springen bij warmte of een klein duwtje. Het neusseptum (tussenschot) splitst de neusholte binnenin in twee delen. Bovendien zit er in de neus ook neusslijmvlies, waarin trilhaartjes zitten. Deze kunnen de binnenkomende lucht bevochtigen, verwarmen en filteren

 

◦Keelholte (pharynx)

De keelholte brengt de mondholte en neusholte samen. In de keelholte zitten de luchtpijp, slokdarm en het strotklepje. In deze omgeving zijn ook de amandelen terug te vinden, die een onderdeel zijn van het afweersysteem. De keelholte wordt in 3 stukken onderverdeeld: het strottenhoofd-keelholte (laryngofarynx), de mond-keelholte (orofarynx) en de neus-keelholte (nasofarynx). Aan de beide zijden van de keelholte liggen de buis van Eustachius die de verbinding vorm van de keelholte met het middenoor.

 

KLIK OM TE VERGROTEN

◦ Strottenhoofd (larynx)

Het strottenhoofd bestaat uit een aantal kraakbeenstructuren die verbonden zijn met elkaar door spieren en pezen. In het strottenhoofd zijn de stembanden en huig te vinden. De stembanden trillen bij het uitademen en produceren op die manier een klank. De huig zorgt voor de afsluiting van de neusholte, terwijl het strotklepje zorgt voor de afsluiting van de luchtpijp, tijdens het slikken. Op die manier wordt voorkomen dat voeding in de slokdarm kan komen. De plaats waar de adamsappel zich bevindt, is de plaats waar het strottenhoofd zit.

 

◦Luchtpijp (tranchea)

Voor de slokdarm zit de luchtpijp. Het is een hoefijzervormige buis die vanuit het strottenhoofd naar de longen loopt. De binnenkant van de luchtpijp is gekleed met een slijmvlies en kleine, gevoelige trilhaartjes (cilia). De hoefijzervormige buis, de luchtpijp, is de verbinding tussen de keel en de longen. Hij is 2.5 cenmeter in diameter en een vijftiental centimeter lang.

 

◦Longen

De mens heeft 2 longen (linker long en rechter long of de pulmo Dexter en pulmo sinister) die uit longlobben bestaat. De linker long is kleiner met zijn 2 longkwabben, dan de rechter long. Die is groter met zijn 3 kwabben omdat de linker long plaats moet maken voor het hart. De longen zelf zijn sponsachtig. Ze zijn, bij een niet roker, grijs/roze van kleur. Wanneer men inademt, zullen de longen uitzetten en bij het uitademen krimpen de longen terug in. De longen liggen in de borstholte en zijn omgeven door longvliezen (pleura).

 

◦Bronchus of luchtpijptak

De luchtpijp vertakt zich verder in de 2 longen, welke de naam "bronchus" krijgt. De bronchus is bekleed met haartjes en omgeven door een vlies.

 

◦Bronchioli

De bronchioli zijn nog kleinere vertakkingen van de bronchus. Ze hebben een diameter van ongeveer 1mm en bestaan uit circulaire, gladde spieren. Ze hebben een epitheel dat gedekt is met haartjes. Op het eind van de bronchioli vinden we de longblaasjes.

 

◦Longblaasjes (alveoli)

De longblaasjes zijn de kleinste splitsingen van de bronchen. Ze zien er net uit als kleine bloemetjes en hebben een netwerk van fijne bloedvaatjes rondom zich (de capillairen of haarvaatjes) die instaan voor de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide. Het zijn als het ware kleine "druiventrosjes" met een flinterdunne celwand (epithelium). De kleine druiventrosjes worden van elkaar gescheiden door septum.

Hoe gebeurt dat, ademen?

De lucht komt binnen via de neusholte of mondholte. In de neus zitten tal van neushaartjes die kleine deeltjes -zoals stof- in de lucht tegen houden, de lucht verwarmt en bevochtigd. Deze lucht gaat naar de keelholte om dan in de luchtpijp terecht te komen. Ter hoogte van de longen vertakt de luchtpijp in een linker en rechter luchtpijptak. Deze monden uit in de longen. Elke tak in 1 long. In elke long vertakt de luchtpijptak tot steeds kleinere luchtpijptakjes die uiteindelijk uitmonen in longblaasjes

 

Wat doen de longen en het middenrif tijdens het in-en uitademen?

Tijdens het ademhalen krimpen de longen in en zetten ze terug uit, daarmee beweegt de borstkas tijdens het ademhalen. Wanneer we inademen moet het longoppervlak groter worden om zoveel mogelijk lucht in de longen te krijgen. Dus zetten de longen uit. Op datzelfde moment zal het middenrif naar beneden gaan, zodat de longen extra plaats krijgen om zoveel mogelijk uit te zetten.

 

Wanneer we terug uitademen gebeurt het omgekeerde: de longen krimpen waardoor er kracht gegeven wordt voor de uitblazing van de lucht. Tegelijk strijgt het diafragma (middenrif) terug naar zijn oorspronkelijke plaats.

 

Waaruit bestaat in-en uitgeademde lucht?

Ingeademde lucht bestaat uit een gemiddelde van:

◦79% stikstof

◦20% zuurstof

◦1% andere gassen

◦0.04 %koolzuugas

 

Uitgeademde lucht bestaat uit een gemiddelde van:

◦79% stikstof

◦16% zuurstof

◦4% koolzuur

◦1% andere gassen

 

Ademhalingstechnieken: ademen kinderen anders dan volwassenen?

Er zijn 3 soorten ademhalingstechnieken die door de mens kunnen toegepast worden:

* Buikademhaling (abdominale respiratie): hierbij beweegt hoofdzakelijk de buik bij het ademhalen.

Vooral kinderen passen deze methode toe.

*Borstademhaling (thoracale rspiratie): hierbij beweegt hoofdzakelijk de borst bij het ademhalen.

Vrouwen passen deze methode vaakst toe

* Buik-en borst ademhaling: hierbij beweegt zowel de buik als de borst even vaak bij het ademhalen.

Mannen passen deze ademhalingstechniek meest toe

 

Gemiddelde ademhalingswaarden: wie ademt het meest?

Op ademhalingswaarden valt onmogelijk een vast getal te plakken. Want de ademhaling is afhankelijk van verschillende factoren zoals de leeftijd, de inspanning (denk maar aan koorts), spanning die een persoon ervaart, de emotie's,... rekening houdend met voorgaande factoren spreken we van volgende gemiddelde ademhalingswaarden:

 

◦een pasgeborene: 40 a 50 ademhalingen per minuut

◦een zuigeling: 34 a 40 ademhalingen per minuut

◦een kleuter: 20 a 30 ademhalingen per minuut

◦een kind, volwassene en oudere: 16 a 20 ademhalingen per minuut

 

Eigenschappen van de ademhaling: hoe de ademhaling kan variëren

Er zijn een paar elementen van de ademhaling die kunnen worden opgemeten:

* de frequentie: het aantal keer dat we ademhalen per minuut

* het ritme: volgen de ademteugen elkaar op of zit er een tussenpauze in?

* de diepte: is de ademhaling oppervlakkig? diep?

* het geluid: is er een piepende, hijgende, reutelende ademhaling?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Laatste update van de tekst: 4 februari 2015

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© 2007 - 2015 Gezondheidshoekje.com

Suggesties en opmerkingen over de inhoud van de tesksten/layout mag u steeds melden.