Ziekten en aandoeningen

Gezondheidshoekje.com

gezondheid, lifestyle, zo werkt mijn lichaam, ziekten, aandoeningen, kwaaltjes en meer

 

Ziekten & Aandoeningen

Pathologie

 

Ziekteleer is een uiterst complexe en uitgebreide materie. Hieronder krijgt u een samenvatting.

Wat is pathologie?

 

Pathologie betekent zoveel als "ziekteleer". Het gaat hier dus om de studie over alles wat te maken heeft met ziekte en ziek zijn. Men spreek van "ziek zijn" als men één of meerdere tekorten aanvoelt op ofwel fysiek (lichamelijk) of psychisch (geestelijk) vlak. Zo is iemand die aan een psychische aandoening lijdt zoals bvb een depressie, evengoed ziek te noemen als iemand die de griep heeft.

 

Een ziekte kan ofwel acuut (plots) optreden als chronisch (langzaam en frequent) .

 

Wie kan ziek worden en wat zijn risicofactoren?

 

Niemand heeft de absolute garantie dat hij of zij gespaard blijft van een ziekte of aandoening. Het overkomt je en je moet er doorheen. Wat wel mogelijk is, is preventief werken. Dat betekent dat je probeert te voorkomen om ziek te worden. Verder op de pagina lees je hier meer over. Risicofactoren zijn gegevens die de kans vergroten om één of meerdere aandoeningen of ziekten te krijgen. Zo is bvb roken een risicofactor voor het krijgen van COPD. Met andere woorden: het risico of de kans op COPD wordt vergroot naarmate men rookt. Dat wil niet zeggen dat men effectief ziek zal worden, maar wel dat de kans daartoe verhoogd is.

 

Oorzaken van ziekte?

 

Men noemt een ziekte-veroorzaker een pathogeen. Er bestaan tientallen oorzaken van ziekten en aandoeningen. Men deelt ze in 2 groepen: exogene oorzaken en endogene oorzaken. Exogene oorzaken zijn redenen van ziekte die van buitenaf veroorzaakt worden. Denk maar aan aids, een blaasontsteking... Endogene oorzaken zijn redenen van ziekte die van het lichaam zelf komen. Denk hier maar aan diabetes, parkinson.

 

Men nog onderscheid in:

 

* aangeboren afwijkingen.

Dit zijn alle afwijkingen met als oorzaak een stoornis in de ontwikkeling van de vrucht

bvb een hazenlip, open rug (spina bifida)

 

* allergieën

een allergie is een hevige reactie van het lichaam op een stof (allergeen), die het lichaam als gevaarlijk aanziet, terwijl er geen gevaar is voor de gezondheid.

bvb hooikoorts, huisstofmijt, allergie tegen penicilline

 

* Auto-immuunziekten

Deze zijn de ziekten en aandoeningen die als kenmerk hebben dat het eigen lichaam zijn eigen weefsel afstoot

bvb SLE, de ziekte van Kawasaki,...

 

* degeneratieve ziekten

dit zijn alle ziekten en aandoeningen die als kenmerk hebben dat het eigen weefsel een zekere achteruitgang kent (al dan niet door ouderdom).

bvb atherosclerose, Alzheimer, Artrose

 

* erfelijke ziekten

deze zijn de ziekten en aandoeningen die via bloedverwantschap doorgegeven kunnen worden, met de chromosomen van het kind

bvb Muco, syndroom van Down

 

* infectieziekten

dit zijn alle ziekten en aandoeningen veroorzaakt door micro-organismen. De 4 typische kenmerken die hierbij horen zijn pijn (dolor), warmte (calor), roodheid (rubor) en zwelling (tumor).

 

Ziekteverwekkende mico-organismen

 

* virussen

Virussen zijn kleine ziekteverwekkende micro-organismen die in leven blijven dankzij een gastheer (levende cellen). Virussen zijn lastige micro-orgnismen omdat ze klein zijn en zich heel goed kunnen aanpassen naargelang de leefomstandigheden waarin ze verkeren. Van virussen kan men ook vaccinatie's maken door ze te kweken, af te zwakken en dan te gebruiken als vaccin. Men kan virussen niet doden met antibiotica. Gekende ziekten veroorzaakt door virussen zijn griep, AIDS, mazelen, bof, wratten, verkoudheid,...

 

* bacteriën

Bacteriën zijn een zeer gekende soort micro-organisme. Een bacterie heeft warmte, zuurstof en voeding nodig om te kunnen overleven en voortplanten. Bacteriën kan men dankzij antibiotica wel doden. Bekende bacteriën zijn bacil van Koch (die TBC veroorzaakt), E-collibacil die blaasontstekingen veroorzaakt,...

 

* Schimmels

Schimmels zijn plantaardige micro-organismen die men kan doden danzij schimmelwerende producten. Bekende ziekten veroorzaakt door schimmels zijn atleetvoet, spruw,...

 

* Protozoa

Protozoa zijn eencellige, dierlijke micro-organismen die enkel kunnen overleven dankzij een gastheer (zie ook virussen). Er bestaan verschillende soorten protozoën. Sommigen hebben trilhaartjes en zweepvoetjes. Bekende ziekten veroorzaakt door protozoa zijn malaria, toxoplasmose, slaapziekte veroorzaakt door tsee tsee vlieg

 

*Commensale micro-organismen

Commensale micro-organismen hebben de eigenschap dat ze samen werken met het lichaam. We hebben deze micro-organismen nodig om ons lichaam goed te laten functioneren. Ze zijn te vinden in bvb de darmen, de vagina, de huid. In normale omstandigheden zijn ze niet ziekte-verwekkend.

 

* Letsels

Dit zijn alle ziekten en aandoeningen die veroorzaakt worden door één of andere vorm van impuls. Ht kan gaan om mechanisch geweld zoals een klap, een stoot, een duw,... Het kan gaan om thermische impuls zoals koude, hitte. Het kan gaan om elektrische impuls zoals electrocutie.

 

* Psychogene ziekten (neuroses)

Dit zijn alle ziekten veroorzaakt door psychische ziekten. Bvb iemand denkt een zware brandstofgeur gewaar te zijn. Hij of zij krijgt last van hoofdpijn door de brandstofgeur. Later spreekt deze persoon ook van misselijkheid tot zelfs kortademigheid door de zware brandstofgeur. Echter, wanneer men uitgebreide controles doet, kan er geen oorzaak gevonden worden van de brandstof noch de brandstofgeur. Andere mensen zijn die geur ook niet gewaar.

 

• Vergiftiging

Onder deze noemer verstaan we alle ziekten en aandoeningen die veroorzaakt worden door vreemde stoffen die de normale lichaamsfunctie verstoren.

 

• Voedingsziekten

Dit zijn alle ziekten en aandoeningen die als kenmerk hebben dat ze veroorzaakt worden door een foutief voedingspatroon . Foutief kan wijzen op onevenwichtig, ongevarieerd, overmatig, tekort aan enzovoort.

 

Symptomen - Signalen - Klachten

 

Een ziekte of een aandoening heeft zijn eigen typische symptomen en klachten. Deze zijn in sommige gevallen van meet af aan duidelijk, bij andere ziekten komen de signalen pas laat tot uiting of zijn er helemaal geen signalen. Dit kan een invloed hebben op het genezingsproces. Doorgaans worden ziekten die in een vroeg stadium kenbaar zijn, sneller en vlotter te genezen. Het soort klachten dat iemand heeft is afhankelijk van persoon tot persoon, het stadium waarin de ziekte zich bevindt, het moment waarop de ziekte uitbreekt enzovoort. Soms zijn symptomen die op een bepaald deel van het lichaam zich manifesteren niet meteen ook de plaats waar het probleem zich voordoet. Zo kunnen gezwollen voeten en benen een teken zijn van een hartprobleem. Een symptoom kan tot uiting komen door bvb roodheid, verandering van lichaamstemperatuur, een zwelling, een verandering in gedragingen, pijn, veranderde nood aan sociale contacten...

 

Preventie: voorkomen is beter dan...

 

Preventie is een synoniem voor voorkomen. In medische termen spreekt men ook van profylaxis. Zowel het lichaam als medicijnen en handelingen kunnen voor preventie zorgen.

 

•Aangeboren weerstand

•Intacte huid en slijmvliezen

Witte bloedcellen

•Weefselvochten

•Verworven weerstand

•Natuurlijke immuniteit•

*Actieve natuulijke immuniteit : lichaam zelf

•passieve natuurlijke immuniteit: baby en moeder, via de moedermelk en de navelstreng

•kunstmatige immuniteit•actieve kunstmatige immuniteit: vaccin

•passief kunstmatige immuniteit: gamma globines

 

Men kan bewust acties ondernemen die het risico op ziekte kunnen verminderen:

* Primaire preventie

Dit zijn alle handelingen die de oorzaak van een ziekte kunnen wegnemen zoals het dragen van handschoenen bij het verzorgen van een geïnfecteerde wonde.

 

* secundaire preventie

Dit zijn alle preventieve handelingen die gedaan worden om een ziekte of een aandoening vroegtijdig op te sporen zoals het uitvoeren van mammografische screening

 

* Tertaire preventie

Dit zijn alle preventieve handelingen die ervoor zorgen dat de gezondheid van de zieke zo goed als mogelijk optimaal blijft. bvb het voorkomen van een complicatie

 

Onderzoeken in de gezondheidszorg

 

Wanneer er symptomen of klachten zijn die op een bepaalde ziekte(toestand) kunnen wijzen, dan kan de arts een aantal onderzoeken doen die naar een diagnose kunnen leiden.

* Anamnese

Een anamnese wordt ook wel de ziekte-geschiedenis genoemd. Meestal gaat het om een gesprek tussen arts en patiënt waarin de arts een aantal gerichte vragen over de symptomen. Op die manier wil de hulpverlener nagaan hoe lang de symptomen al aanhouden, of er sprake is van erfelijkeid, enzovoort. De arts kan ook rekening houden met lichaamssignalen zoals huilen, bibberen, wegkijken bij het vertellen enzovoort. De arts kan aantekeningen maken in het patiëntendossier. Daarin kan de arts ook noteren of u bvb allergisch bent voor bepaalde geneesmiddelen.

 

* Algemeen lichamelijk onderzoek

Nadat de hulpverlener en patiënt met elkaar gesproken hebben, kan de arts objectieve symptomen nakijken. Dit zijn de symptomen die aanwijsbaar en/of meetbaar zijn, al dan niet aan de hand van hulpmiddelen. Dit onderzoek gaat vooral uit naar lengte, gewicht, ademhaling, pols, bloeddruk,...

 

•De ademhaling van een patiënt wordt vooral gecontroleerd aan de hand van een stethoscoop. Men luistert of de ademhaling geruisloos is (geen piepend geluid, geen rochelend geluid,...) of het ademhalen ritmisch gebeurt (geen tussenpauzen, of een versnelde ademhaling), ...

 

•De bloeddruk meten gebeurt aan de hand van een bloeddrukmeter. Wanneer het hart pompt, wordt er bloed doorheen de aderen gepompt. Daarbij wordt een zekere druk op de aderen gezet. Dit wordt de bloeddruk genoemd. Wanneer een dokter aan de hand van een bloeddrukmeter de bloeddruk meet, dan wordt dit uitgedrukt in 2 cijfers. In de volksmond spreekt men dan van "boven-en onderdruk". De bovendruk is de druk die men meet wanneer het hart bloed doorheen de slagaderen pompt. (bloed dat naar het hart gaat, stroomt door aderen maar bloed dat van het hart wegstroomt, wordt doorheen slagaders gepompt). De onderdruk wordt gemeten wanneer het bloed na het samentrekken van het hart door de aderen stroomt. De bloeddruk wordt uitgedrukt in mmHg. Wanneer het resultaat op de bloeddrukmeter zichtbaar is spreekt men van bvb 12 over 8. Dit wil zeggen dat de bovendruk 12 is, de onderdruk 8mmHg.

 

•De polsslag kan men opnemen door 1 minuut lang te voelen (in de hals, pols of lies). Men zet de wijsvinger op de plaats waar men het kloppen van het hart voelt en telt dan gedurende 1 minuut het aantal keren dat men het hart voelt pompen.

 

In sommige gevallen is het al voldoende om voorgaande onderzoeken uit te voeren (anamnese, lichamelijk onderzoek) om een diagnose te stellen. Indien dit nog niet het geval is, dan kan men

bijkomende onderzoeken doen.

 

biopsie

* Biopsie

Een biopsie is het afnemen van een kleine hoeveelheid weefsel om te laten onderzoeken in het labo. Men kan sorten biopsie's doen: naaldbiopsie (aan de hand van een naald en een eco wordt een stukje weefsel afgenomen), een incisiebiopsie (aan de hand van het wegnemen van een stukje weefsel gaat men onderzoek doen op het weefsel). Bij een excisiebipsie gaat men het geheel wegnemen (bvb het ganse gezwel).

 

* Botscan (skeletscintigrafie)

Een botscan is een techniek om beelden van beenderen te maken. Hiervoor wordt een kleine, ongevaarlijke hoeveelheid radioactieve stof ingespoten. Deze verspreidt zich door het bloed, wordt opgenomen in de beenderen en kan dan worden opgespoord door een scanner. Dit soort scan wordt dikwijls gecombineerd met andere onderzoeken.

* CT-scan

CT SCAN

CT staat voor Computed Tomography. Dit is een soort scan met röntgenstralen waarbij een reeks beelden gemaakt wordt vanuit verschillende hoeken. Het toestel licht het lichaam of het lichaamsdeel, schijfje voor schijfje door en is verbonden met een computer die de verschillende beelden samenbrengt tot één gedetailleerd beeld. Deze methode duurt veel langer dan een gewone radiografie omdat er om de paar millimeter een nieuwe foto gemaakt moet worden. Om zeker te zijn dat alle schijfjes mooi op elkaar aansluiten, is het belangrijk dat de patiënt tijdens de opname muisstil ligt. Op voorhand neemt men ook contrastvloeistof in.

 

* Echografie & echocardiografie

echografie

Een echografie is een onderzoek waar er hoge frequentie geluidsgolven doorheen het lichaam gestuurd worden. Deze geluidsgolven geven een beeld weer van de binnenkant vna het lichaam. Het onderzoek is pijnloos, er hoeft geen contrastvloeistof ingenomen worden. Hooguit kleeft de huid een beetje na het onderzoek door gebruik van het glijmiddel dat men op de huid wrijft. Dit onderzoek is meest gekend als het onderzoek om de baby te zien voor de geboorte (prenatale echografie). Echocardiografie is een echografie, maar dan ter hoogte van de borststreek. Bij dit onderzoek kan men zien of het hart bvb uitgezet is, of de hartkleppen correct werken enzo. Het voordeel van dit type onderzoek is dat de patiënt (en eventueel een derde) kan meekijken.

* Endoscopie

Is een onderzoek waarbij men met een kijk-instrument (endoscoop) de binnenkant kan bekijken en daar dan eventueel een kleine ingreep kan doen. Men kan hierbij ook kleine afwijkingen aan het laatste deel van de dunne darm zien. Een endoscopie kan een colonscopie (darmonderzoek) zijn, of een gastroscopie (maagonderzoek) of een arthroscopie (gewrichtsonderzoek).

 

* NMR - MRI - NM - KST - magneetscan

Al deze benamingen worden eigenlijk gebruikt voor één en hetzelfde soort onderzoek: het nucleair magnetisch resonantie-onderzoek. Bij dit soort onderzoek maakt men gebruik van een magneet in plaats van stralen of andere middelen. Het voordeel van dit onderzoek is dat dit geheel pijnloos is. Echter, dit type onderzoek kan niet bij alle patiënten worden uitgevoerd. Zwangere vrouwen en mensen met pacemakers worden niet aangeraden om dit soort onderzoek uit te voeren, bespreek dit met uw arts. Het onderzoek duurt ongeveer een half uur tot een uur.

* PET-scan

PET-scan staat voor Positron-Emissie-Tomografie. Hierbij zal een radioactieve vloeistof ingespoten worden die stralingen uitzendt. De PET-scan zal deze vloeistof opsporen en er foto's van maken. Ze lijken sterk op een röntgenfoto maar ze zijn duidelijker.

 

*Punctie

Bij een punctie gaat men een prik maken in het orgaan of in een holle ruimte van het lichaam om er vloeistof of gas te kunnen opzuigen.

* RX of röntgenfoto

X-stralen zijn vergelijkbaar met gewoon licht, maar ze zijn onzichtbaar voor het blote oog en kunnen door alle materie stralen. Lucht, water, vet, spieren... houden röntgenstralen bijna niet tegen. Bot en metaal stoppen de stralen echter wel. Op de foto zien we een schaduw van een driedimensionaal voorwerp. Met andere woorden: een plat beeld waarbij dingen die zich vooraan op de borstkas bevinden niet te onderscheiden zijn van iets wat tegern de rug aanzit. Daarom worden er bijna altijd twee foto's gemaakt: eentje van voor naar achter en eentje van links naar rechts. Door beide foto's te combineren, kan de radioloog zich een beeld vormen van waar bepaalde structuren zich werkelijk in het lichaam bevinden.

 

Diagnose

 

Wanneer er voldoende onderzoeken gedaan werden, kan men een diagnose stellen. Dat betekent dat men gaat bevestigen dat er, na de nodige onderzoeken, zekerheid is aan welke ziekte of aandoening de patiënt lijdt. Hiervoor zal de arts de resultaten van de onderzoeken bijeen brengen, overlopen en de nodige conclusie's trekken.

 

Behandeling?

 

Nadat de diagnose gesteld is, kan men aan de behandeling beginnen. Een behandeling kan verschillende doelen hebben. Deze behandelingsmethoden kunnen eventueel gecombineerd worden.

 

* Curatieve behandeling:

een behandeling met als doel om iemand te genezen

 

*Adjuvante behandeling:

een behandeling met als doel om een aanvulling te zijn op de curatieve behandeling. Dit heeft als doel de genezing sneller en gemakkelijer te laten verlopen

 

* Palliatieve behandeling

een behandeling met als doel om iemands pijn, symptomen, signalen, klachten, ongemakken enz te verlichten wanneer iemand niet meer te genezen is.

 

Bovenstaande behandelingen zijn op verschillende manieren mogelijk:

 

* Aanpassing van de levensstijl:

Stoppen met roken, alcoholgebruik beperken, gebruik van cafeïne beperken, geen druggebruik, gezonde en gevarieerde voeding, goede en dagelijkse hygiëne van jezelf en de omgeving, regelmatig bewegen, regelmatig op algemene controle bij de huisarts, jezelf informeren in geval van ziekte, het inentings-schema bijhouden van jezelf en je omgeving, jezelf aanpassen naargelang je leeftijd en mogelijkheden....

de actieve voedingsdirehoek

* Aanpassing van de voeding:

Bij sommige ziekten en aandoeningen is het (levens)noodzakelijk om de voeding aan te passen. Voeding aanpassen betekent daarom niet altijd diëten. Het kan evengoed gaan om kleine veranderingen. Gezonde voeding gebruiken is niet zo gemakkelijk, vooral omdat er zoveel verschillende voedingsmiddelen bestaan. Daarom is er een voedingsdriehoek ontwikkeld. Het principe van de voedingsdriehoek hanteert het principe dat -hoe groter de trap van de driehoek is - hoe meer u ervan mag gebruiken. Hoe lager de trap van de driehoek, hoe groter en hoe meer u hiervan mag gebruiken. Het is de bedoeling dat u tracht om van elke trap, elke dag zeker 1 of meerdere voedingsmiddelen te gebruiken. U kunt aan de hand van uw BMI nagaan of het aangewezen is om gewicht te verliezen of bij te komen.

 

* Conservatieve behandeling

Een conservatieve behandeling bestaat voornamelijk uit het "uitzieken". Men laat de natuurlijke afweer zijn gang gaan. Deze behandelingsmethode kan echter niet bij elke ziekte of aandoening gebruikt worden.

 

* Medicamenteuze behandeling

Er zijn heel wat soorten medicijnen voorhanden. De manier van inname is heel gevarieerd: implantaten, pleister, poeders, mondspray, tabletten, tablet om onder de tong te leggen (sublinguaal tablet), creme of zalf, oogdruppels en oordruppels, aerosol, siroop, gel, inspuitingen (in de huid, in de aderen of in de spieren= subcutaan, intraveneus, intramusculair), zetpil

 

Elk geneesmiddel heeft z'n eigen oorsprong: sommigen zijn puur scheikundig, anderen zijn biologisch, dierlijk of in sommige gevallen menselijk. Zo heeft elk geneesmidel ook zijn eigen doel. Ze kunnen ofwel micro-organismen doden (zoals antibiotica), een falend orgaan aanvullen (bvb diabetesmedicijnen), een orgaan ondersteunen of celwoekering tegen gaan. Soms is het noodzakelijk noodzakelijk of nuttig om verschillende verschillende soorten medicijnen te combineren. Dit mag echter nooit op eigen iniciatief gebeuren. Bij elk gebruik van medicijnen dient u een arts te contacteren.

 

* Alternatieve geneeswijzen

Deze behandelingsmethoden zijn de laatste jaren enorm in populariteit gestegen. In deze rubriek is er ondermeer accupunctuur en homeopathie te vinden.

 

* Chirurgische behandelingen

Men kan om verschillende redenen voor een operatie opteren. Dat kan zijn om een herstelling uit te voeren of om een weefsel te verwijderen, een ontsteking te verwijderen of reinigen,...

 

•Dotteren, ballondilatatie, angioplastiek of ballonverwijding

Bij dotteren is het de bedoeling dat me, door middel van een opblaasbaar ballonnetje, de kransslagaders opnieuw verwijdt worden. Bij dotteren gaat men een soort plastic-ballonnetje in de venen plaatsen die deze open duwt.

 

* Stent

Stent en dotteren lijkt een beetje op elkaar. Een stent lijkt op een veertje dat in de kransslagder geplaatst wordt.

 

* Fysiotherapie

Bij fysiotherapie adviseert, begeleidt en behandelt men een beweging. Fysiotherapie gebeurt door middel van massages of door middel van oefeningen.

 

 

Laatste update: 09/041/2015

 

© 2007 - 2015 Gezondheidshoekje.com

Suggesties en opmerkingen over de inhoud van de tesksten/layout mag u steeds melden.