Stress

Gezondheidshoekje.com

gezondheid, lifestyle, zo werkt mijn lichaam, ziekten, aandoeningen, kwaaltjes en meer

Stress

hoe word je weer baas in eigen hoofd?

 

Stress associëren we met heel wat negatieve zaken en er bestaan heel wat fabeltjes over. Toch is stress niet altijd slecht voor een mens, en is het al helemaal geen onoverkomelijk probleem. Je kan zelf immers heel wat doen om de spanning in je hoofd onder controle te krijgen.

 

Fight or flight?

Wie het woord ‘stress’ hoort, denkt onmiddellijk aan dat beklemmende gevoel dat we ervaren wanneer we in de file staan en te laat zullen komen op het werk, moeten studeren voor een examen dat we niet zien zitten, of wanneer we de deur van de treinen zien sluiten wanneer we net het perron op hollen. Stress associëren we doorgaans dus niet met aangename ervaringen.

Toch krijgt iedereen er regelmatig mee te maken en kan het in sommige gevallen zelfs levens redden. Stress is immers een mechanisme dat onder meer verantwoordelijk is voor de zogenaamde fight or flight response wanneer iemand in gevaar is. Dat komt omdat stress een specifieke reactie is van het lichaam op bepaalde prikkels: het zorgt ervoor dat het lichaam in uiterste staat van paraatheid verkeert. Nadat de grootste spanning achter de rug is, ebt de stressreactie na verloop van tijd ook weg.

 

Hoe herken je stress?

Stress wordt door iedereen anders ervaren, maar hoe dan ook komen de symptomen op hetzelfde neer: de mens verkeert in een verhoogde staat van alertheid. Dat kan tot uiting komen door een myriade aan klachten:

  • Een licht gevoel in het hoofd
  • Onzekerheid
  • Snel geïrriteerd zijn
  • Emotioneel zijn
  • Vergeetachtigheid
  • Piekeren
  • Verstrooidheid
  • Transpiratie
  • Een verhoogde bloeddruk en/of versnelde polsslag
  • Oppervlakkigere ademhaling
  • Gespannen spieren, gepaard gaande met spierpijnen
  • Moeilijk de slaap kunnen vatten
  • Vaak wakker worden
  • Verminderde eetlust
  • Daling van het libido

 

Stress heeft dus zowel een invloed op het lichaam, de geest als op het emotionele leven. Wanneer stress lange tijd blijft aanslepen kan dat schade toebrengen aan het lichaam. De weerstand vermindert, waardoor men sneller ziek wordt, koortsblaasjes krijgt, de menstruatie kan uitblijven en er kunnen hartritmestoornissen optreden, enzovoort.

 

Een krachtige motivator

Jonge mensen hebben doorgaans vaker last van stress, wat deels te maken heeft met de ontwikkeling van het vermogen tot assertiviteit en relativering. Iedereen heeft bepaalde doelen voor ogen: een gezin stichten, werk vinden, promotie maken, een huis kopen,... Al die zaken brengen stress met zich mee, die daarom niet noodzakelijk slecht is. Stress kan immers ook een krachtige motivator zijn.

Niet alleen de dagelijkse beslomeringen kunnen stress induceren, ook ingrijpende veranderingen kunnen ons stress bezorgen: een verandering van job, het overlijden van ouders of partner, een huwelijk, zwangerschap of pensioen, afstuderen, een scheiding,… Ook geslacht is een determinerende factor: uit onderzoek is gebleken dat vrouwen gevoeliger zijn voor stress dan mannen.

 

Stressbestendigheid

De mens is niet gemaakt om lange tijd consistent te worden blootgesteld aan stress. Wanneer men gedurende een lange(re) periode te maken heeft met spanning, kan dat voor uitputting zorgen, voor vermoeidheid, depressie, burn-out, maagklachten, zweten, en dergelijke. Als de druk voorbij dat punt blijft aanhouden, kan het zodanig escaleren dat de persoon na verloop van tijd niet meer in staat is om naar behoren te functioneren in het dagelijkse leven.

Daartegenover staat dat de mens in staat is om te wennen aan een bepaalde hoeveelheid stress. Wanneer dat gebeurt, spreken we van stressbestendigheid. Die stressbestendigheid is echter beperkt. Het kennen van de eigen grenzen, een flinke portie (zelf)relativeringsvermogen en regelmatig ontspannen kunnen helpen om ervoor te zorgen dat je niet lijkt te verdrinken in de stress.

 

Hoe los je het op?

Assertiviteit is een sleutelwoord bij het leren omgaan met stress. Op sommige plaatsen, bijvoorbeeld in scholen, soms op het werk of bij psychologen, worden assertiviteitscursussen aangeboden. Er zijn daarnaast nog enkele andere vuistregels die belangrijk zijn om steeds in het achterhoofd te houden:

  • Tracht de precieze bron van stress te benoemen
  • Indien mogelijk, tracht te relativeren
  • Probeer, indien mogelijk, het geheel op een positieve manier te benaderen: is er een mogelijkheid dat de stress die je ervaart ook een positieve invloed heeft op je werk, leven of omstandigheden?
  • Probeer regelmatig te ontspannen. Ontspannen is voor iedereen anders: de ene kan genieten van sporten, dansen, koken, anderen vinden afleiding in hun sociale contacten.
  • Zoek naar hulpmiddelen die kunnen helpen om de stress in te perken: to do-lijstjes, een agenda, en dergelijke
  • Durf hulp te vragen aan collega’s, vrienden en familie. Ondersteuning vragen is geen teken van zwakte maar bewijst dat je je grenzen kent en kan en durft ingrijpen voor een situatie escaleert
  • Praat erover. Emoties tonen is geen schande, maar typisch menselijk. De visie van iemand anders op jouw probleem ka je helpen inzicht te verwerven over de reden van je stress en kan je helpen ermee om te gaan
  • Ontspanning nemen is een noodzaak, ook tijdens de werkdag. Dat hoeft geen uren te duren: even naar de koffieautomaat of kort een praatje slaan met een collega kan al helpen om het stressniveau naar beneden te krijgen en met een frisse kijk opnieuw te beginnen
  • Let op je lichaamshouding. Iemand die onder druk staat, zal een aantal typische houdingen aannemen: doorgaans zit men dan licht voorover gebogen, met gebalde vuisten, de tanden op elkaar geklemd. Iemand die onzeker is wrijft ook vaak aan zijn neus of mond. Door daarop te letten, kan je je lichaam rustiger laten worden (fake it till you make it, dus): adem rustig diep in en uit, open je gebalde vuisten. Recht vervolgens je rug en sluit even de ogen terwijl je aan iets ontspannends denkt (je gezin, de zon, een haardvuur,…). Rek je even uit en maak je armen of benen los.

 

“Ik wist dat ik iets moest ondernemen toen ik om het geringste boos werd op mijn zoontje en mijn sleutels in de koelkast tegenkwam.”

M., 27 jaar

 

"Als ik in mijn bed lig, denk ik aan mijn werk. Ben ik op mijn werk, dan verlang ik om naar bed te kunnen."

Amanda, 35jaar

 

© 2007 - 2015 Gezondheidshoekje.com

Suggesties en opmerkingen over de inhoud van de tesksten/layout mag u steeds melden.